Z wizytą u świętego Idziego


Gmina Łęka Opatowska w naszym cyklu gościła już trzykrotnie. Opisywaliśmy pałac Szembeków w Siemianicach, Dwór Myśliwski w Ustroniu i osobliwości przyrodnicze wraz z zagrodą koników polskich w okolicach Rakowa. Dziś wracamy do Siemianic, by przedstawić kościół parafialny pw. św. Idziego.

Parafia w Siemianicach wzmiankowana jest już w XIII wieku. Istniała tu wtedy drewniana świątynia pw. św. Idziego. W 1553 roku ówczesny właściciel Siemianic Jan Siemiański zbudował nowy kościół – również drewniany. Przez pewien okres należał on do Braci Czeskich – protestantów, którzy tu znaleźli schronienie przed prześladowaniami, jakie ich dotykały w ojczyźnie. Ale przed 1620 r. kościół przejęli powtórnie katolicy. W końcu XVII w. Siemianice stały się własnością rodu Szembeków. To oni przez prawie dwa i pół wieku wywierali główny wpływ na życie tej miejscowości. W 1858 r. z fundacji hrabiego Piotra Szembeka powstał obecny kościół. Zbudowano go w miejscu poprzedniego, który został rozebrany.
Jest to świątynia murowana, która nawiązuje swą architekturą do bazylik romańskich. Szczególnie jest to widoczne w prezbiterium, które oświetla rząd małych okien zakończonych zaokrąglonymi łukami, umieszczonych nad ołtarzem głównym. Romański charakter ma również okazała arkada w ścianie tęczowej, łącząca nawę z prezbiterium. Znajduje się w nim ołtarz główny z ciekawym, wykonanym z piaskowca tabernakulum i z obrazem przedstawiającym św. Idziego, patrona świątyni i parafii. Obraz pochodzi z 1858 r., a jego autorem jest wrocławski malarz Schneider.
Św. Idzi żył w drugiej połowie VII w. i w pierwszej ćwierci VIII w. Pochodził prawdopodobnie z Grecji. Po śmierci rodziców osiadł jako pustelnik we Francji nad Rodanem. Karmił się mlekiem łani codziennie przychodzącej do niego. Po 673 r. na ziemi otrzymanej od króla Wizygotów założył klasztor, przy którym później powstało miasteczko Saint-Gilles. W średniowieczu był obok św. Marcina najpopularniejszym świętym. Jest patronem m.in. karmiących matek. Wzywany jest na pomoc w przypadku niepłodności i choroby psychicznej. Według Galla Anonima za jego wstawiennictwem urodził się Bolesław Krzywousty. Sanktuarium św. Idziego znajduje się w Mikorzynie w gminie Kępno.

Romański charakter ma okazała arkada w ścianie tęczowej łącząca nawę z prezbiterium.


W prezbiterium są jeszcze cztery inne obrazy przedstawiające: św. Wojciecha, św. Kazimierza Królewicza, św. Kingę i błogosławioną Jolantę. Namalował je Tomasz Lisiewicz, uczeń Jana Matejki. Podobno namalowane postaci mają twarze członków rodziny Szembeków.
W obszernej nawie rzucają się w oczy dwa ołtarze boczne. Jeden z nich zdobi obraz św. Józefa z Dzieciątkiem, a drugi – obraz Matki Bożej Różańcowej. Twórcą tych obrazów jest wspomniany już Schneider. Znajduje się tu także kilka tablic upamiętniających ludzi i wydarzenia związane z Siemianicami i kościołem. Najstarsza z nich pochodzi z 1883 r. i upamiętnia 200. rocznicę zwycięstwa króla Jana III Sobieskiego nad Turkami pod Wiedniem 12 września 1683 r. Jej umieszczenie wymagało dużej odwagi ze strony mieszkańców Siemianic i wskazuje na ich wielki patriotyzm, ponieważ odbyło się w okresie wzmożonej germanizacji w zaborze pruskim. Inna tablica upamiętnia księży pracujących w parafii w latach 1855-2013.
Przy południowym wejściu do kościoła umieszczono tablicę poświęconą pochodzącej z Siemianic Urszulance Siostrze Bożenie Emilii Szerwentke (1902-1982) – łączniczce AK, nauczycielce tajnego nauczania, współpracownicy księdza prymasa kardynała Stefana Wyszyńskiego i księdza kardynała Karola Wojtyły.
Obok kościoła znajduje się dzwonnica zbudowana w 1807 r. Jest to budowla w kształcie wieży na planie kwadratu nakryta piramidalnym hełmem.

W Siemianicach trasę procesji w Boże Ciało wyznaczają kwietne dywany.


Kościół pełnił również rolę rodowej nekropolii Szembeków. Umiejscowiono ją w podziemiach pod prezbiterium. Znajduje się w niej piętnaście trumien ze szczątkami członków rodziny. Najbardziej znani z nich to: hr. Piotr Szembek (1788-1866) – generał wojsk polskich, uczestnik powstania listopadowego, fundator świątyni; hr. Piotr Szembek (1843-1896) – uczestnik powstania styczniowego; jego żona Maria z Fredrów Szembekowa (1862-1937) – wnuczka Aleksandra Fredry, pisarka, działaczka społeczna zasłużona dla obrony polskości tych ziem w okresie zaborów, odznaczona za swą działalność krzyżem oficerskim „Polonia Restituta”; hr. Aleksander Szembek (1886-1928) – polityk i dyplomata, który będąc od 1919 r. komisarzem granicznym Rzeczypospolitej dla wytyczenia granicy polsko-niemieckiej, przyczynił się do przyłączenia do Polski skrawka Dolnego Śląska z Rychtalem i Bralinem (obecnie w powiecie kępińskim).
Kościół, dzwonnica oraz zabudowania plebanii znajdują się obok parku otaczającego pałac Szembeków.
Świątynię zwiedzać można przez cały rok. Ale szczególnie polecamy odwiedziny w Boże Ciało. W Siemianicach od bardzo długiego już czasu kultywowany jest zwyczaj układania kwietnych dywanów na trasie procesji przechodzącej przez wieś w tym dniu.
Elżbieta Wodecka
Dziękuję księdzu Markowi Olszewskiemu, proboszczowi parafii św. Idziego w Siemianicach, za udzielone informacje o kościele.

Wstecz Rodzin zastępczych jest za mało
Dalej Sportowo dla hospicjum