Z paszportem przechodzili przez granicę


W mieście znów stanęła budka strażnika granicznego, pojawił się szlaban, a żołnierz przybijał w paszporcie pieczątkę, która upoważniała jego posiadacza do przekroczenia granicy.

Wszystko to za sprawą wystawy „Na straży granic – Straż Graniczna w II Rzeczypospolitej na zachodnim odcinku granicy polsko-niemieckiej”, którą w piątek 11 października otwarto w miejscowym muzeum. Została ona zorganizowana przez opolską delegaturę Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu i Muzeum w Praszce przy współpracy placówki Straży Granicznej w Opolu.To właśnie tu było jedno z większych przejść granicznych na terenie historycznej Ziemi Wieluńskiej – tłumaczy dr Zbigniew Szczerbik, dyrektor Muzeum w Praszce. – To funkcjonariusze Straży Granicznej oraz Korpusu Obrony Pogranicza 1 i 17 września 1939 roku byli pierwszymi ofiarami II wojny światowej i stawili czoła najpierw najeźdźcy niemieckiemu, a potem sowieckiemu, oddając życie w obronie Rzeczypospolitej. Chcemy przywrócić o nich pamięć, choć oni w większości nie byli stąd.
Przez lata miejsce pochówku tych, który polegli w Praszce, nie było w odpowiedni sposób upamiętnione. Dopiero 9 września 2018 roku na Cmentarzu Parafialnym postawiono tablicę pamiątkową z nazwiskami bezimiennych dotychczas bohaterskich pograniczników. To zasługa radnego Roberta Zimnowody.

Prace z tym związane zajęły mi półtora roku – mówi pan Robert. – Z pomocą dyrektora Szczerbika zdobywałem materiały w instytutach w Opolu, Wrocławiu i Warszawie. Nie ukrywam, że podczas odsłonięcia tej tablicy poleciała mi z oczu łezka.
Autorem wystawy jest dr Ksawery Jasiak z opolskiej delegatury Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu.

Gromadząc materiały często wykonywałem pracę detektywa – mówi twórca ekspozycji. – Nie wiem dlaczego historycy boją się podjąć tego tematu.
Dr Jasiak opowiedział zebranym o bohaterskiej postawie strażników na polskich przejściach granicznych, także tym w Praszce-Zawiśnie we wrześniu 1939 roku.

Główne uderzenie na Polskę miało miejsce właśnie tu – wspomina prelegent. – Mimo słabego uzbrojenia i niewielkiej ich liczby, podjęli walkę z dużymi siłami najeźdźcy.
Po prelekcji uczestnicy wydarzenia, wśród których była liczna grupa uczniów SP nr 3 oraz LO w Praszce i miejscowych harcerzy, zwiedzili wystawę. Aby wejść do sali, trzeba było najpierw wyrobić paszport u Zofii Siwik ze Stowarzyszenia Historycznego Batalionów Obrony Narodowej i otrzymać w nim – na zaimprowizowanym przejściu granicznym – specjalną pieczątkę od Przemysława Buckiego z tego Stowarzyszenia, a przy wyjściu uczynić to ponownie.

Żywa lekcja historii dla młodzieży, znakomity pomysł – mówi Anna Smerd, nauczycielka LO w Praszce. – Niewielu uczniów miało świadomości, że była tu kiedyś granica państwowa.
Na 15 planszach są m.in. zdjęcia pokazujące strażnice i sylwetki strażników, dokumenty upoważniające do przekroczenia granicy, odznaczenia i legitymacje funkcjonariuszy. W dwóch gablotach prezentowane są przedmioty i towary skonfiskowane na przejściach u przemytników.
To nie koniec atrakcji, bo w muzealnym ogrodzie można było się zapoznać ze sprzętem, jaki współcześnie w swojej pracy ma do dyspozycji Straż Graniczna.
Na koniec na Cmentarzu Parafialnym w Praszce złożono kwiaty i zapalono znicze w miejscu pochówku funkcjonariuszy Straży Granicznej i żołnierzy Wojska Polskiego poległych 1 września 1939 roku na przejściu w Praszce. Wartę honorową przy mogile zaciągnęli żołnierze 10. Opolskiej Brygady Logistycznej.
W otwarciu wystawy oraz towarzyszących jej uroczystościach uczestniczyli m.in.: płk Adam Jopek – komendant Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu, płk Jerzy Łukasik – komendant placówki SG w Opolu, płk Dariusz Kaminiow – szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Opolu, płk Wiesław Zawiślak – dowódca pododdziału 10 Opolskiej Brygady Logistycznej, dr Daniel Koreś – przedstawiciel Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu, Roland Fabianek – starosta oleski, Stanisław Belka – wicestarosta oraz Jarosław Tkaczyński – burmistrz Praszki.
Patronat nad wystawą, która będzie czynna do 31 grudnia 2019 roku, objęło Ministerstwo Obrony Narodowej.
AS

Wstecz Rolada z Perłą
Dalej Wyczarowywali istne delikatesy